top of page

Tógáil foclóre 2(n)

  • 2 hours ago
  • 3 min read

 Béarla (gaeilge thíos)

The aim of this blog is to foster self-confidence. Self confidence that you have the vocabulary to carry on a conversation.

The rules of spoken Irish ar not necessarily the the same as written Irish because spoken language is not just words. There are gestures, facial expressions etc

 

For example let's take a common comhrá context. You are talking to a friend about a third person who has been ill and who may have died. What words do we need to engage in this comhrá?

 

1.    Ceisteanna such as:

'ar chuala tú faoi;? Conas tá X? an bhfuil sé? Cad tá cearr leis? Cathain?

       (blog: Comhrá fánach 3)

 

2. Freagraí:

       ar fónamh; i bhfuarú; beo; marbh; ag fáil báis; ag fulaingt; ailse; ag maolú péine; comhbhrón

       (blog: Comhrá fánach 4)

 

Cad iad na focail nua atá uait?:

ailse = cancer; i bhfuarú = in remission

Tógáil foclóra 2 Aidhm an bhloig

ag fulaingt = suffering

ag maolú = reduce/alleviate; a mhaolu

fuascailt = release;

fuascailt trócaireach= merciful release

comhbhrón a dhéanamh le = compassion

cur síos a dhéanamh = to describe

gan aithne gan urlabhra = unconscious

 

Gaeilge

'Sé aidhm an bhloig seo ná féinmhuinín (self confidence) a chothú. Féinmhuinín go bhfuil an foclóir agat chun comhrá a bheith agat.

 

Ní mar an gcéanna iad rialacha Gaeilge labhartha agus Gaeilge scríofa mar bíonn níos mó ná focail i nGaeilge labhartha. Bíonn gothaí, gothaí gnúise &rl.

 

Mar shampla má bhíonn comhrá agat faoi dhuine atá tinn, bfhéidir ag fáil báis, b'fhéidir marbh, beidh foclóir uait a oireann na hocáide. Sa chomhthéacs sin an bhfuil tú ábalta ceist a chur chun eolais a fháil, nó freagra a thabhairt chun eolais a thabhairt?

 

1. Ceisteanna mar:

       'ar chuala tú faoi;? Conas tá X? an bhfuil sé? Cad tá cearr leis? Cathain?

       ( féach blog: Comhrá fánach 3)

2. Freagraí:

       ar fónamh; i bhfuarú; beo; marbh; ag fáil báis; ag fulaingt; ailse; fuascailt; comhbhrón

      maolú péine

(féach blog: Comhrá fánach 4)

 

Cad iad na focail nua atá uait?:

ailse = cancer; i bfuarú = in remission

ag fulaingt = suffering; ag maolú péine

fuascailt = release; fuascailt trócaireach = merciful release

comhbhrón a dhéanamh= compassion

cur síos a dhéanamh = to describe; ag déanamh cur síos

Ospis = Hospice

 gan aithne gan urlabhra = unconscious

 

Comhrá samplach

 For the following comhrá we need only the few new words above.

 

Don chomhrá samplach thíos níl ach na focail nua thuas de dhíth(needed)

 

Tógáil foclóra 2 comhrá samplach

1:59

 

Tusa: Conas tá Séamas? Chuala mé go raibh sé ag fáil báis? Ailse, an ea?

 

Mise: Sea, an ailse, an fear bocht, bail ó Dhia air. D'imigh sé maidin Luain.

 

Tusa: An raibh sé ag fulaingt?

 

Mise: Ní deas í an deireadh leis an ailse riamh. Bhí sé gan aithne gan urlabhra ar feadh cúpla lá. Tá súil agam go raibh na druganna ag maolú a phéine.

 

Tusa: Níor chuaigh sé san Ospis?

 

Mise: Níor chuaigh. Ba mhian leis bás a fháil sa bhaile

Tusa: Fuascailt trócaireach dó. 'Ar dheis Dé a anam dílis'.

 

In this comhrá all the necessary questions have been asked and the expected info given. Without too much added the comhrá can be expanded as below

 

                      *****               *****              

Tusa: Agus a bhean? conas tá sí?

 

Mise: Is deacair a rá. Bhí fhios ag Síle go raibh sé ag teacht, agus nach raibh mórán ama aige. Coimeádann sí í féin gnóthach i láthair na huaire ag eagrú gach rud.

 

Tusa: Bhfuil Seán, a mac, ann chun cuidithe léi?

 

If we follow the question and answer of this comhrá we can be ready for almost any situation.

Remember:

questions: to elicit info

Answers.   to give info

description. to describe situation

conclusion.

 
 
 

Recent Posts

See All
Tógáil foclóra/Building vocab 1(n)

Tógáil foclóra 1: Ainm briathartha:AB/VN Please, be gentle and kind to yourself on this journey of learning. Irish is not easy and there are very few linguistic carry overs from other languages. Mig

 
 
 
An t-Ollamh Jason Arday RIP

Seo scéal fíorchasta, truamhéileach. Gan aon agó, bhí ceisteanna le fhreagairt faoi shaol an fhir ainnisigh seo a chuir lámh ina bhás féin. An cheist anois ná: an raibh na hiriseoirí éagóireach? An

 
 
 

Comments


bottom of page